آب زیرزمینی؛ خون جاری در رگ‌های زمین

علیرضا جزءقاسمی در گفت‌وگو با ایسنا، به مناسبت دوم فرورین‌ماه (۲۲ مارس) روز جهانی آب، اظهار کرد: شعار روز جهانی آب ۲۰۲۲ «آب زیرزمینی، مرئی شدن نامرئی» است. این شعار بر روی این موضوع تمرکز دارد که سفره‌های آب زیرزمینی، به‌ عنوان یکی از مخازن ذخیره آب جهان، در حال از دست دادن ظرفیت‌های خود و خشک شدن بوده و این می‌تواند عواقب جدی برای مردم دنیا ایجاد کند.

وی با بیان اینکه منابع آبی مورد استفاده در استان زنجان شامل آب‌های زیرزمینی و روان‌آب‌ها است، افزود: استان زنجان در بحث آب شرب و بهداشتی در حدود ۷۵ درصد به منابع آب زیرزمینی متکی است که این میزان رقم بالایی است و باید با تغییر منابع و ایجاد زیرساخت‌ها به آب‌های سطحی اتکای مصرفی بیشتری داشته باشیم.

این مسئول با اشاره به کاهش بارندگی‌ها و به تبع آن کاهش منابع آب سطحی و زیرزمینی، ادامه داد: تهم و کینه‌ورس، سدهای تامین آب شرب شهرهای زنجان، ابهر و خرم‌دره هستند و سدهای مراش و بلوبین پس از بهره‌برداری آب شهرستان‌های ایجرود و ماه‌نشان را تامین می‌کند و در بلندمدت نیز برای استفاده از آب سدهای گلابر و تالوار برای خدابنده برنامه‌ریزی شده است.

جزءقاسمی با بیان اینکه آب‌های زیرزمینی همانند خون در رگ‌های زمین است، تصریح کرد: بنا به اعلام هواشناسی، شاهد تغییر رژیم بارش‌ها از برف به باران و تغییر فصل بارش‌ها هستیم که این مهم  سبب کاهش ۷۰ درصدی  ذخیره آب شرب پشت سدها شده، به طوری که در حال حاضر سد تهم با نیمی از ظرفیت در حال بهره‌برداری بوده و در این شرایط فشار بر آب‌های زیرزمینی بیشتر می‌شود که البته کاهش بارندگی‌ها در استان بر وضعیت آب‌های زیرسطحی نیز تاثیر گذاشته و در بسیاری موارد برای رسیدن به آب در چاه‌های کم‌عمق نیاز به کف‌شکنی است.

مدیرعامل شرکت آب‌ و فاضلاب استان زنجان با اشاره به آلوده شدن منابع آبی، یادآور شد: عمده کار نظارت و پیشگیری از آلودگی منابع آبی بر عهده شرکت آب‌ منطقه‌ای استان است. بخشی از آلودگی‌ها به علت وارد شدن فاضلاب بر آب‌های سطحی جذبی و آب‌های زیرزمینی ایجاد می‌شود که این شرکت بر اساس طرح و برنامه‌های موجود در راستای جمع‌آوری فاضلاب شهری و روستایی اقدام می‌کند و فاضلاب‌های پس از جمع‌آوری تصفیه شده و حال در استان زنجان مورد استفاده صنایع قرار می‌گیرد.

وی عنوان کرد: استفاده از کود و سموم شیمیایی سبب آلودگی سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود که در کنار کاهش کمیت آب، شاهد کاهش کیفیت آب و ورود آلاینده‌ها به آب‌های زیرزمینی می‌شود و با توجه به متصل بودن سفره‌های آب زیرزمینی به یکدیگر، همه منابع آبی منطقه آلوده شده و مجددا غیرقابل استفاده می‌شود.

این مسئول خاطرنشان کرد: هر مترمکعب فاضلاب خام که رها شود ۴۰ برابر حجم خود را از آب‌های زیرزمینی و سطحی آلوده می‌کند که با این میزان تصفیه فاضلاب از این میزان آلودگی منابع آب جلوگیری می‌شود، به همین دلیل اهمیت تجهیز و توسعه تصفیه‌خانه‌ها و استفاده از آب خاکستری بیش از پیش برای حفظ آب‌های زیرزمینی و سطحی جلوه می‌کند و این در حالی است که حفظ آب‌های زریزمینی، حفظ تعادل چرخه آب است.

آب زیرزمینی؛ خون جاری در رگ‌های زمین